Umowa jest istotnym narzędziem wymiany dóbr i usług, stanowi bazę funkcjonowania gospodarki rynkowej. W obrocie gospodarczym funkcjonuje kilka wersji umów.
Prowadzenie własnej firmy oprócz znajomości spraw finansowych i podatkowych wymaga też umiejętności budowania relacji z innymi uczestnikami. Relacje te najczęściej mają sformalizowany charakter, czego skutkiem są umowy. Te istniejące w obrocie gospodarczym zawierane są przynajmniej przez jednego kupca i związane są z profilem jego biznesu. Z tym, że powoduje ona konkretne skutki prawne, dlatego że strony uzgodniły w oświadczeniach woli zamiar ich wywołania.
Umowy dzielimy na:
- odpłatne (wiążące się z uzyskaniem przez strony korzyści majątkowej) i nieodpłatne
(mające na celu nieodpłatne przysporzenie na rzecz drugiej strony),
- zobowiązujące ( jedna strona zwana wierzycielem może żądać od
drugiej strony zwanej dłużnikiem określonego zachowania) i rozporządzające (polegające
na rozporządzeniu swym prawem),
- umowy konsensualne (dochodzące do skutku przez zgodne oświadczenia woli stron), i
realne (wymagają dla swej ważności oprócz oświadczeń woli stron jeszcze dodatkowych czynności np. wydania rzeczy),
- nazwane ( konkretnie uregulowane w przepisach prawa) i nienazwane(ich treść i nazwę ustalają strony posługując się swobodnie dokonanymi
postanowieniami), oraz umowy mieszane ( zawierają w swojej treści elementy
kilku umów)
Do najczęściej występujących w obrocie gospodarczym umów należą:
- FORFAITING - forma operacji rozliczeniowej polegająca na skupie należności terminowych w postaci weksli, wykorzystywany przy operacjach międzynarodowych. Jego przedmiotem mogą być nie tylko weksle, ale również inne wierzytelności handlowe, które mogą być wykupione przed terminem ich wymagalności. Strona, zwana forfaiterem, to instytucja finansowa, którą zazwyczaj jest bank, natomiast drugą stroną jest przedsiębiorca-eksporter, określany mianem forfaitystą, który sprzedaje produkty lub świadczy usługę na rzecz podmiotu zagranicznego,
- UMOWA LEASINGOWA - finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swojej firmy, nabyć rzecz od oznaczonego sprzedawcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania lub do używania i pobierania korzyści przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej wynagrodzeniu z tytułu zakupu produktu przez finansującego,
- UMOWA PRZYWŁASZCZENIA NA ZABEZPIECZENIE - to zabezpieczenie spłaty zobowiązania, np. kredytu, raty, któremu towarzyszy umowne przeniesienie własności zbywcy na nabywcę ,
- UMOWA SPRZEDAŻY - sprzedający zobowiązuje się przenieść na nabywającego własność
rzeczy i wydać mu rzecz, a nabywca zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Przedmiotem umowy sprzedaży są rzeczy i prawa już istniejące jak i także przyszłe,
- FRANCZYZA- umowa pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą, której przedmiotem jest franczyza, będąca sumą określonych praw i obowiązków.To przepływ towarów, usług, technologii i know-how do franczyzobiorcy. Ma charakter obustronnie zobowiązujący. Należy do umów nienazwanych,
- UMOWA PORĘCZENIA - poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. W interesie poręczyciela leży dokładne określenie przedmiotu poręczenia,
- UMOWA FACTORINGOWA - zawierana przez dostawcę towarów lub usług (faktorant) oraz nabywcę wierzytelności (faktor). To forma finansowania działalności gospodarczej poprzez wykup wierzytelności. Faktor (bank lub firma faktoringowa) nabywa krótkoterminowe wierzytelności, faktorant natomiast otrzymuje z tego tytułu daną zapłatę. Umowa taka łączy w sobie dwa składniki: cesję wierzytelności oraz pożyczkę, którą spłaca nabywca wierzytelności w drodze cesji. Umowa jest zawierana na czas nieokreślony ,
- UMOWA SPONSORINGU - płatne świadczenie wykonywane przez sponsora (najczęściej będącego podmiotem gospodarczym) na rzecz innego podmiotu (sponsorowanego), w zamian za co ów sponsorowany zobowiązany jest do reklamowania, promocji sponsora lub jego towarów i usług, informowania o samym sponsoringu i sponsorze