W art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT ustawodawca określił szczególne formalności dotyczące dystrybucji towarów używanych, dzieł sztuki, artefaktów kolekcjonerskich i staroci w systemie VAT marża. Ustęp ten mówi, że poprzez definicję towary używane rozumie się ruchomy dobytek, nadający się do dalszego użytkowania w ich obecnym stanie lub po naprawie. Opis ten uwzględnia się w przypadku, gdy towary używane sprzedawane są przez płatnika, który nabył lub sprowadził je w celu kolejnej ich sprzedaży (art. 120 ust. 4 ustawy o VAT).
System marża daje możliwość opodatkowania podatkiem VAT tylko na różnicę pomiędzy kosztem nabycia a kosztem odsprzedania, a nie całość obrotów uzyskanych przez podatnika.
W myśl ustawy o podatku VAT, płacenie systemem VAT marża jest osiągalne wyłącznie w sytuacji, gdy asortyment używany był kupiony od podmiotu , który nie jest oficjalnym płatnikiem VAT lub zarejestrowanym płatnikiem podatku od wartości dodanej lub gdy zakup był dokonany od zarejestrowanego podatnika VAT, a dostawa, o jakiej mówi ustawa została uwolniona od akcyzy na fundamencie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 ustawy o VAT i płatników VAT, w przypadku nałożenia podatku na tą dostawy w systemie VAT marża.
Idea nałożenia podatku w systemie VAT marża jest taka oto: w sytuacji biznesmena, który wykonuje czynności polegające na dystrybucji towarów używanych, dzieł sztuki, rzeczy kolekcjonerskich oraz staroci nabytych uprzednio przez niniejszego płatnika celem nadzorowanej przez niego działalności gospodarczej albo importowanych celem odsprzedaży. W takich przypadkach podstawą nałożenia akcyzą od towarów oraz usług jest narzut, stanowi on różnicę między całościowym przychodem ze zbycia, a sumą kosztu odkupienia, zmniejszona o kwotę akcyzy.
Dodatkowe ograniczenia w systemie VAT-marża
Sposobność zastosowania nakładania podatku systemem VAT marża podpada
ograniczeniu wypływającemu z art. 120 ust. 10 ustawy o VAT. Z art. niniejszego wypływa, iż zastosowanie systemu VAT marży tyczy się jedynie takich dostaw towarów używanych, jakie płatnik nabył od:
1) osoby prawnej, osoby fizycznej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która nie jest płatnikiem podatkowym albo niebędącej płatnikiem podatku od wartości dodanej
2) podatników, jeśli obiektem zakupienia stały się towary używane uwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 albo nabycie nastąpiło od niewielkiego właściciela firmy, korzystającego ze zwolnienia z płacenia podatków
3) podatników, jeśli dystrybucja tych asortymentów została opodatkowana w trybie narzutu
4) podatników podatku od wartości dodanej, jeśli dystrybucja tych asortymentów została uwolniona od podatku w myśl odpowiadających określeniom załączonych w artykule 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113
5) podatników podatku od wartości dodanej, jeśli dystrybucja tych asortymentów została obłożona podatkiem od wartości dodanej w myśl odpowiadających procesowi opodatkowania narzutu, a kupujący ma akty jednomyślnie stwierdzające nabycie asortymentu na tych zasadach
Reasumując, by móc użycia rozliczenia podatku w systemie VAT marża, nabycie musi być od osoby nie płacącej podatku, płatnika podatkowego zwolnionego podmiotowo od podatku albo od płatnika podatkowego, który przy dystrybucji zastosował zwolnienie przedmiotowe albo tryb opodatkowania marży. Mówiąc ogólnie, nabywca nie miał możliwości odliczyć na wcześniejszym etapie podatku VAT.
Płatnicy podatkowi uprawnieni do użycia szczególnego trybu rozliczania podatku VAT, o jakim mowa w artykule 119 i 120 ustawy o VAT, nie mają obowiązku wyszczególnienia na fakturze VAT swojej marży. W fakturze wpisują wyłącznie sumę należności ogółem.