Kodeks Pracy jest głównym źródłem prawa pracy, które obowiązuje w naszym kraju. Akt ten pochodzi z dnia 26.06.1974r. (wszedł w życie 1 stycznia 1975r.). Kodeks Pracy reguluje przede wszystkim obowiązek pracy, jaki zachodzi pomiędzy pracodawcą a zatrudnionym (ustanowienie, ciągłość i jego zakończenie), ale też:
• Formułuje fundamentalne normy prawa,
• Przesądza o sposobie korzystania z k.c., jak też zastosowywania Kodeksu Pracy poza jego prawidłowym zakresem,
• Opisuje prawa a także obowiązki zatrudniających i pracowników, tryb pracy, urlopy, ochronę pracy, bezpieczeństwo i higienę pracy, rozwiązuje konflikty z obowiązku pracy,
• Wyznacza dziedzinę i tryb tworzenia innych praw w zakresie prawa pracy,
• Ustanawia zasadnicze organy prawa
Kodeks Pracy był wielokrotnie modyfikowany, mimo to i tak niektóre zagadnienia powiązane ze świadczeniem pracy możemy znaleźć w innych akrach prawnych. Są wśród nich:
• Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (Dz.U.02.112.980),
• Ustawa o organizacjach pracodawców (Dz.U.91.55.235),
• Ustawa o związkach zawodowych (Dz.U.01.79.854 ze zm.)
Oprócz Kodeksu Pracy, źródłami prawa pracy w naszym kraju są:
• Rozporządzenia,
• Zarządzenia,
• Układy zbiorowe (regulaminy, statuty) tworzone pomiędzy zatrudniającymi a związkami zawodowymi
Do podstawowych praw, jakie oddaje nam Kodeks Pracy należy między innymi, prawo do posiadania swobodnie powziętej pracy, w której pracownik będzie posiadał zapewnione bezpieczeństwo i higienę, a również w której nie poczuje się wyszydzany oraz poniżany. Według prawa, zatrudniony winien otrzymywać uczciwe honorarium za swą pracę a także móc korzystać z prawa do urlopu.
W ustawie zapisane jest także, że wszystkiee umowy, regulaminy i statuty, które powstają w trakcie trwania stosunku pracy, nie powinny być mniej korzystne dla pracownika, aniżeli te zapisane w Kodeksie Pracy.
Mały słownik
Pracodawca – osoba fizyczna, prawna albo jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która zatrudnia pracowników, spełniając tym samym pewne warunki społeczne i prawne
Pracownik – osoba fizyczna przyjęta do pracy na umowę o pracę, świadcząca wcześniej określone obowiązki związane ze stanowiskiem, na którym się znajduje
Stosunek pracy – specyficzna więź prawna, jaka tworzy się pomiędzy zatrudniającym a zatrudnionym po uprzednim określeniu jej zasad
Zatrudnienie – fakt posiadania zatrudnienia przez osobę zatrudnioną albo w odwrotnym przypadku, fakt zatrudnienia pracownika
Umowa o pracę – specjalny rodzaj kontraktu między zatrudnionym a zatrudniającym, na zasadzie którego pracownik zobowiązuje się świadczyć określony rodzaj pracy na korzyść zatrudniającego, a zatrudniający płaci mu za to wynagrodzenie
Umowa zlecenie – rodzaj kontraktu, na zasadzie którego osoba fizyczna zgadza się płatnie albo nieodpłatnie świadczyć pewną czynność prawną
Umowa o dzieło – rodzaj umowy, na zasadzie której osoba fizyczna zobowiązuje się do świadczenia określonego w umowie „dzieła”, za które dostanie wynagrodzenie od zamawiającego