Prawne przepisy ustawy o podatku od towarów i usług precyzyjnie wskazują przypadki, kiedy podatnik może odliczyć podatek VAT. Występują jednak takie okoliczności, w których jest to niewykonalne, a niesłuszne zrozumienie przepisów, grozi odpowiedzialnością karną.
Odliczenie VAT to inaczej mówiąc, zmniejszenie o wartość podatku VAT, kwoty należnego podatku z tytułu wykonanej sprzedaży. W rezultacie, odwzorowuje się w postaci zmniejszenia kwoty podatku należnego do zapłaty albo powstaniem nadwyżki, przenoszonej na następny okres rozliczeniowy.
Sytuacje, w których można odliczyć VAT
Przedsiębiorca ma prawo do odliczania VAT w zakresie, towarów i usług, wykorzystywanych przy wykonywania czynności opodatkowanych. Co więcej, zakup usług albo towarów powinien być związany z posiadaną przez przedsiębiorcę firmą.
Występują jednak wyjątki, które przewiduje ustawa. Rozszerzają one prawo do korzystania z odpisów, choć podatek naliczony nie ma związku z czynnością opodatkowaną. Dzielą się one na 3 grupy:
Złoto jako towar
Właściciel działalności gospodarczej ma możliwość odliczenia podatku VAT również w sytuacji, jeśli wykonując czynności zwolnione od podatku na podstawie artykułu 122 ustęp 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dot. złota inwestycyjnego), nabywa:
- usługi polegające na zmianie postaci, masy lub próby złota, w tym złota inwestycyjnego, w tym również wewnątrz wspólnoty europejskiej, a także jeśli importuje towar lub usługi, które są związane z wytworzeniem lub przetworzeniem złota inwestycyjnego
- złoto inwestycyjne od podatnika wytwarzającego lub przetwarzającego złoto w celach przemysłowych lub dostarcza złoto w celach przemysłowych, w tym również wewnątrz krajów Unii Europejskiej, lub importuje złoto inne niż złoto inwestycyjne, jeśli to złoto jest następnie przekształcone w złoto inwestycyjne przez tego podatnika lub na jego rzecz
Usługi niematerialne
Przedsiębiorca, w myśl art.27 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT, ma także prawo do odliczenia podatku VAT, jeśli miejscem świadczenia usług niematerialnych jest terytorium państwa poza Unią Europejską albo jeżeli usługi dotyczą bezpośrednio towarów eksportowanych, pod warunkiem posiadania dokumentów ,z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami|jest w posiadaniu dokumentów ,potwierdzających związek odliczonego podatku z tymi czynnościami:
- udzielania i pośrednictwa w udzieleniu kredytu oraz zarządzania kredytem przez kredytodawcę
- pośrednictwa albo wszelkich działań w zakresie gwarancji kredytowych, albo jakiegokolwiek innego zabezpieczenia pieniędzy oraz zarządzania gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę
- transakcji ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, w tym również świadczonych przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych
- transakcji, w tym pośrednictwa dotyczącego walut, banknotów i monet używanych jako prawne środki płatnicze - z wyłączeniem przedmiotów kolekcjonerskich
- transakcji, w tym pośrednictwa, z wyłączeniem zarządzania i przechowywania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach i stowarzyszeniach, obligacje i inne papiery wartościowe - z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów lub udziałów
- transakcji, w tym pośrednictwa, dotyczących rachunków terminowych i bieżących, przelewów, płatności, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem inkasa należności i faktoringu
Import zagraniczny
Właściciel działalności gospodarczej może odliczyć podatek VAT, jeżeli importowane lub zakupione towary albo usługi dotyczą:
- dostawy towarów albo świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju (a zatem formalnie nieopodatkowanych), jeżeli sumy te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a właściciel działalności gospodarczej ma dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami
- wydania drukowanych materiałów reklamowych, próbek, prezentów (artykuł7 ust.3-7 ustawy o VAT)